Από Πέμπτη 4 έως Κυριακή 10 Δεκεμβρίου 2008 στην Αφαία-New Star artcinema

     «Στα νιάτα πήγαινα συνέχεια σινεμά με την παλιοπαρέα.
      Όταν βλέπαμε το σήμα της HAMMER, ξέραμε πως η ταινία ήταν πολύ σπέσιαλ...
      πως θα ζούσαμε μια ανεπανάληπτη εμπειρία, συνήθως σοκαριστική...»
                                                                             Μάρτιν Σκορτσέζε
      
      Ο Ενρίκε Καρέρας (1880 - 1957) ήταν Ισπανός. Μετανάστευσε στην Αγγλία και άνοιξε ένα από τα πρώτα multiplex της ιστορίας του σινεμά. Από τις δύο αρχικές αίθουσες, έφτασε να ελέγχει μια ολόκληρη αλυσίδα αιθουσών και στα τέλη της δεκαετίας του '20, ιδρύει την εταιρία διανομής Exclusive Films. Ήταν η εποχή που ένα κωμικό δίδυμο, οι Hammer and Smith, άρχισαν τις εμφανίσεις τους στην Αγγλία. Ο Γουίλιαμ Χιντς ήταν ο Hammer. Ο Καρέρας συνεταιρίζεται με τον Χιντς και αποφασίζουν να στήσουν ένα στούντιο για την παραγωγή ταινιών στην Αγγλία. Το στούντιο έμελλε να ονομαστεί Hammer Films Studio.
      Επί δύο δεκαετίες τα Hammer Studio παρήγαγαν φτηνά αστυνομικά b movies και μικρού μήκους ταινίες ήσσονος καλλιτεχνικής αξίας, τα οποία όμως εξασφάλιζαν την άνετη διαβίωση των Καρέρας-Χιντς. Ο γιος του Ενρίκε, Τζέιμς Καρέρας (1909 - 1990) μπήκε στο τιμ της Exclusive το 1932 κι εφτά χρόνια αργότερα τον ακολούθησε ο γιος του Χιντς. Η Hammer γινόταν πια οικογενειακή επιχείρηση. Μετά τον πόλεμο, ο γιος του Τζέιμς, Μάικλ, προστέθηκε κι αυτός στην ομάδα.
      Η Hammer δεν χρησιμοποιούσε ένα συμβατικό στούντιο, αλλά διάφορες επαρχιακές τοποθεσίες, συνήθως αγροκτήματα που αγόραζε. Από το 1950, η Exclusive επεκτείνει τις δραστηριότητές της διανέμοντας αμερικάνικες ταινίες και η συνεργασία της με αμερικάνικες εταιρίες εξασφάλιζε τη συμμετοχή των σταρ στις παραγωγές της Hammer.
      Μια από τις κινήσεις κλειδιά της εταιρίας ήταν η εξασφάλιση των δικαιωμάτων των ραδιοφωνικών σίριαλ του BBC. Ένα από αυτά ήταν και το “Quatermass Experiment” (ελληνικός τίτλος “Το τέλος του κόσμου”). Το φιλμ αποδείχτηκε εξαιρετικά επιτυχημένο και άνοιξε το δρόμο σε άλλα έργα με τέρατα. Ο Φρανκενστάιν ακολούθησε. Παρά τις αντιδράσεις της Universal (είχε πρωτοκυκλοφορήσει τη διασκευή του βιβλίου το 1931) και με κάμποσες αλλαγές στην πλοκή και στο μακιγιάζ, η Hammer γυρίζει την ταινία και λανσάρει την περσόνα του Κρίστοφερ Λι. Το κοινό ανταποκρίνεται εντυπωσιασμένο και κατατρομαγμένο από τη νέα εκδοχή του κλασικού έργου. Το ίδιο έκθαμβοι έμειναν και οι κριτικοί, αν και οι περισσότεροι το χαρακτήρισαν «απωθητικό» και «αηδιαστικό». Οι χαρακτηρισμοί έριξαν κι άλλο λάδι στη φωτιά και το κοινό συνέρρεε μαζικά για να δει το τέρας. Όμως, πίσω από τις εικόνες ήταν οι δύο πρωταγωνιστές, ο Κρίστοφερ Λι και ο Πίτερ Κάσινγκ, που άρχιζαν να οικοδομούν το δικό τους μύθο στις ταινίες τρόμου.
    Η οικογενειακή επιχείρηση είχε πια έδρα τα Studio Bray. Mια προσεχτική ματιά στα credits των ταινιών αποκαλύπτει πως η ομάδα παραγωγής περιλάμβανε λίγο πολύ τους ίδιους ανθρώπους (βασικά τεχνικούς και μοντέρ) που διεκπεραίωναν όλες τις ταινίες. Ο σκηνοθέτης Τέρενς Φίσερ αναδεικνύεται επίσης σε έναν από τους σταρ της εταιρίας. Το στιλ του και η χρήση των χώρων θα καθορίζουν το ύφος των μετέπειτα παραγωγών. Είχε τη μοναδική ικανότητα χρησιμοποιώντας προϋπολογισμούς και τρικ των b movies, να παρουσιάζει αποτελέσματα πρώτης γραμμής, που δεν είχαν τίποτα να ζηλέψουν από τις ταινίες των μεγάλων στούντιο.
    Η πολιτική της Hammer ήταν απλή. Χρησιμοποιούσαν τα ίδια σκηνικά και το ίδιο συνεργείο, για να γυρίζουν δυο και τρεις ταινίες μαζί, επιτυγχάνοντας συμπίεση του κόστους. Έτσι έγινε με το «Δράκουλας, ο άρχων του σκότους» και το «Ρασπούτιν, ο δαίμων της Ρωσίας». Το ίδιο με το «Ερπετό» και το «Η μεγάλη νύχτα του τρόμου». Οι ταινίες προβάλλονταν ανά δυο με κοινό εισιτήριο, φυσικά με τέτοιο τρόπο, ώστε οι θεατές να μην αντιλαμβάνονται τις ομοιότητες (για παράδειγμα το «Ρασπούτιν...» προβλήθηκε μαζί με το «Ερπετό»). Το «Ρασπούτιν...» χαιρετίστηκε από τους κριτικούς ως η μεγαλύτερη ερμηνευτική επιτυχία του Λι. Το «Η μεγάλη νύχτα του τρόμου» (Plague of the zombies) αποτελεί την πρώτη ταινία ζωντανών-νεκρών, δυο χρόνια πριν τη «Νύχτα των ζωντανών νεκρών» του Ρομέρο. Η δεκαετία του ’60 ήταν πετυχημένη για τη Hammer, όμως, στα τέλη της ήταν πια φανερό πως χρειαζόταν μια αλλαγή. Ήδη οι ταινίες ψυχολογικού τρόμου (με πρώτο το «Ψυχώ» του Χίτσκοκ) γίνονταν όλο και περισσότερο δημοφιλείς, ενώ η συνταγή της Hammer έμοιαζε πια απλοϊκή. Ο Μάικλ Καρέρας, που είχε πια αναλάβει τη διεύθυνση, άρχιζε να απαιτεί σεξ και σκηνές με γυμνό με στόχο την τόνωση των εισπράξεων.
    Η Χέιζελ Κωρτ και η Μπάρμπαρα Σέλλεϋ εργάζονταν ήδη στην Hammer. Δυο παρουσίες που προσέδιδαν ιδιαίτερο είδος ερωτισμού, χωρίς να γίνονται ποτέ ιδιαίτερα αποκαλυπτικές, κάνοντας τις καρδιές των εφήβων θεατών να χτυπούν γρηγορότερα. Ήταν στο “Frankenstein must be destroyed” που τα όρια των στούντιο ξεπεράστηκαν. Η καλλονή Βερόνικα Καλσόν βιάζεται από τον βαρώνο (Πίτερ Κάσινγκ) σε μια σκηνή εκτός σεναρίου. Η Hammer ποτέ πια δεν θα είναι ίδια. Στη δεκαετία του ’70, η εταιρία παράγει μαζικά ιστορίες βρικολάκων με κάμποσο γυμνό, όπως και μια υποψία λεσβιακού έρωτα. “Vampire lovers”, “Countess Dracula”, “Lust for a vampire”, συνήθως τριλογίες με την ίδια βαμπίρ ηρωίδα, την Καρμίλλα ή την Ελισάβετ του Μπάτορι. Μια καινούρια αλλαγή στο θέμα, επιχειρείται με το «Τσίρκο των βρικολάκων» και τον «Κυνηγό βρικολάκων», όμως το κεφάλαιο βαμπίρ κλείνει πια οριστικά.
    Ο Τζέιμς Καρέρας αποσύρεται και αναλαμβάνει ο γιος του Μάικλ, ο οποίος δεν διέθετε τις επιχειρηματικές ικανότητες του πατέρα του. Ο Δράκουλας είχε γίνει πια βαρετός, ενώ στο box office κυριαρχούσαν οι μεγάλες παραγωγές, όπως «Το μωρό της Ρόζμαρι» και ο «Εξορκιστής». Χωρίς τη διορατικότητα του Τζέιμς Καρέρας, η Hammer ήταν πια ένας κομπάρσος στο κύκλωμα των ταινιών τρόμου. Το «To the devil…A daughter» αποτέλεσε την τελευταία ταινία της Hammer που διανεμήθηκε στο σινεμά. Μια αποτυχημένη προσπάθεια προσέγγισης του αμερικάνικου κοινού. Ο Μάικλ Καρέρας προσπάθησε να βρει χρήματα για διάφορα πρότζεκτ, ένα από αυτά μια υπερπαραγωγή για το τέρας του Λοχ Νες. Τελικά, η έλλειψη επενδυτών τον οδήγησε σε μια φτωχή διασκευή του «Η κυρία εξαφανίζεται». Ήταν το κύκνειο άσμα των Hammer Studio.
    Οι ταινίες τους γνώριζαν συχνά τον χλευασμό της κριτικής, αλλά σχεδόν πάντα και την αποθέωση των θεατών σε Ευρώπη και Αμερική. Σήμερα, η Hammer μαζί με την Universal θεωρούνται κυρίαρχες δυνάμεις στον κλασικό τρόμο και την επιστημονική φαντασία. Η διεύθυνση έχε πια μεταβιβαστεί σε διάφορους επιχειρηματίες, κάποιες τηλεοπτικές παραγωγές, κυρίως ψυχολογικά θρίλερ, γίνονται. Όμως, ό,τι και να συμβεί  η κληρονομιά των ταινιών της Hammer, που βλέπονται και ξαναβλέπονται, είναι εδώ για να μείνει, καθώς κάθε νέα γενιά φανατικών του σινεμά του φανταστικού κάποια στιγμή ανακαλύπτει τη γοητεία και το μεγαλείο της Hammer Films.